Ostatnio Wojtek zadał mi mailowo następujące pytanie: “Jak dobrać i przeliczyć kanały wentylacyjne o przekroju prostokątnym?“.

Wojtek posiada projekt instalacji wentylacyjnej opartej na przewodach wentylacyjnych typu Spiro, jednak ze względu na brak miejsca do montażu kanałów okrągłych chciałby zamienić je na rury prostokątne.

Prześledźmy razem na poniższym przykładzie, jak należy dokonać zamiany z rur Spiro na prostokątne.

Przykład

W Tabeli 1 możecie zobaczyć zestawienie wyników obliczeń prostej instalacji wentylacyjnej z przewodami okrągłymi. Średnice rur wyliczyłam według metody opisanej tutaj.

Tab. 1. Obliczenia średnic przewodów okrągłych typu Spiro

Teraz pozostaje nam tylko zamienić rury ze Spiro na prostokątne.

Średnicę przewodów dobieramy tak, aby zachować odpowiednią prędkość przepływu powietrza. Pamiętamy, że przepływ powietrza w rurze określamy w następujący sposób:

,
gdzie:

• V - strumień objętości przepływającego powietrza, m/s. Aby przeliczyć na , wystarczy, że podzielisz przez 3600.
• w - prędkość przepływu powietrza, m/s. Zalecana prędkość przepływu powietrza przez przewód główny i rozprowadzający powinna wynosić poniżej 4m/s, aby instalacja nie była zbyt głośna.
• A – pole powierzchni przekroju poprzecznego kanału, .

Dla przewodów okrągłych pole powierzchni przekroju poprzecznego rury to:
,
gdzie:

• D - średnica przewodu, m.

Dla przewodów prostokątnych pole powierzchni przekroju poprzecznego rury to:
,
gdzie:

• B – szerokość przewodu, m;
• H – wysokość przewodu, m.

Zatem, już na pewno zauważyliście zależność. Jeśli zachowamy takie same pole przekroju poprzecznego przewodu okrągłego i prostokątnego, to prędkość i przepływ powietrza nie ulegną zmianie.

Do Tabeli 2 z obliczeniami wymiarów przewodów prostokątnych  skopiowałam wartości pola poprzecznego rur (kolumna z czerwona czcionką). Teraz wystarczy tylko tak dopasować wymiary przewodu prostokątnego, aby posiadał założone pole powierzchni.

W Tabeli 2 przedstawiłam przykładowe wymiary kanałów prostokatnych, jakie mogą być zastosowane. W kolejnych kolumach tabeli dla sprawdzenia przeliczyłam także rzeczywiste wartości prędkości przepływu powietrza oraz pola przekoju poprzecznego rury.

Tab. 2. Obliczenia wymiarów przewodów prostokątnych

Oczywiście w zależności od warunków montażowych można dobrać kanał o innej szerokości i wysokości, lecz pamiętajmy o tym, aby nie zmieniać pola jego przekroju.

Dzisiejsze pytanie zadała Asia.

Pytanie:

Ile dB jest dopuszczalne dla klimatyzatorów? Jakie normy to regulują?

Nie istnieje norma, w której jest mowa o dopuszczalnym hałasie, jaki może emitować klimatyzator. Poziom hałasu w pomieszczeniu w zależności od jego typu reguluje Polska Norma PN-87/B-02151/02 – “Akustyka budowlana. Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach. Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach.” Podane są tam maksymalne wartości np. dla biura, sali konferencyjnej, biblioteki itd.

Nigdzie nie znajdziesz wytycznych, które by mówiły, że dany klimatyzator może mieć tyle a tyle dB. Poziom hałasu klimatyzatora zależy od jego mocy i typu. Przykładowo ścienny ze specjalnej wyciszonej serii o mocy powiedzmy 2,6kW będzie miał 19dB, a kasetonowy 12,5kW aż 40 dB. Oczywiście są to wartości dla jednostek wewnętrznych. W pomieszczeniu możesz mieć kilka urządzeń klimatyzacyjnych, wówczas logarytmicznie sumujesz ich poziomy hałasu. Najczęściej zdarza się, że w lokalu znajdują się inne sprzęty będące źródłem hałasu, więc to też musisz uwzględnić.

Poniżej wklejam Tobie tabelę z przykładowymi maksymalnymi poziomami hałasu w wybranych pomieszczeniach. Wartości są podane oczywiście w dB.

Dziś pierwszy wpis z serii. Pytanie zadał Tomasz.

Pytanie:

“Pracuje w pomieszczeniu biurowym adaptowanym po byłej kotłowni, niestety w chwili adaptacji nie powstał ani jeden szyb wentylacyjny (…). W pokoju zaznaczonym na rysunku pracują dwie osoby (4,9mx4,5m, wysokość 2,7m), ale przez brak wentylacji odczuwa się w nim złe samopoczucie przez cały rok.
Czy wg stanu dzisiejszego jest jednoznaczny przepis wymuszający w takich pomieszczeniach zabudowanie wentylacji wyciągowej naturalnej lub mechanicznej? (nawet w przypadku stanu zastanego)”

Tomku, nigdy nie spotkałam się z żadną normą, która by nakazywała zabudowanie kanałów wentylacyjnych. Jest wręcz przeciwnie. Zrobiłam wyciąg z najważniejszych przepisów prawnych:

• Według Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dział III Pomieszczenia pracy, Rozdział 3 Ogrzewanie i wentylacja):
  § 32. 1. W pomieszczeniach pracy powinna być zapewniona wymiana powietrza wynikająca z potrzeb użytkowych i funkcji tych pomieszczeń, bilansu ciepła i wilgotności oraz zanieczyszczeń stałych i gazowych.

• Z kolei według Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz. U. z dnia 15 czerwca 2002 r., Dział IV Wyposażenie techniczne budynków, Rozdział 6 Wentylacja i klimatyzacja):
  § 147. 1. Wentylacja i klimatyzacja powinny zapewniać odpowiednią jakość środowiska wewnętrznego, w tym wielkość wymiany powietrza, jego czystość, temperaturę, wilgotność względną, prędkość ruchu w pomieszczeniu, przy zachowaniu przepisów odrębnych i wymagań Polskich Norm dotyczących
  wentylacji, a także warunków bezpieczeństwa pożarowego i wymagań akustycznych określonych w rozporządzeniu.
  2. Wentylację mechaniczną lub grawitacyjną należy zapewnić w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, w pomieszczeniach bez otwieranych okien, a także w innych pomieszczeniach, w których ze względów zdrowotnych, technologicznych lub bezpieczeństwa konieczne jest zapewnienie wymiany powietrza.
  § 149. 2. Strumień powietrza zewnętrznego doprowadzonego do pomieszczeń pracy powinien odpowiadać wymaganiom określonym w przepisach o bezpieczeństwie i higienie pracy.

“Próbowałem poszukiwać rozwiązania na własną rękę. (…) Myślałem o wentylatorze dachowym o wydajności 300 m³ i sprężu w granicach 100 Pa, ale podstawowy problem, jaki napotkałem przy demonstracji w punkcie sprzedaży, to hałaśliwa praca. Myślałem, aby (…) ewentualnie zastosować regulator obrotów wentylatora, żeby można obniżyć do 75% obrotów znamionowych i jeśli byłoby potrzebne do doregulowania to jedna przepustnica na przewodzie głównym wyciągowym. Jaki najczęściej sposób wentylacji mechanicznej wyciągowej w tego typu budynkach piętrowych się stosuje?”

Przede wszystkim do pokoju A oraz pokoju B należy dostarczyć świeże powietrze i usunąć zanieczyszczone. W swoim mailu piszesz, że przestrzeń międzysufitowa ma aż 1,5m wysokości. Sądzę, że w tej przestrzeni w korytarzu można umiejscowić instalację wentylacyjną. Świeże, obrobione termicznie powietrze należy rozprowadzić za pomocą izolowanych kanałów wentylacyjnych w przestrzeni międzysufitowej w korytarzu i wykonać podejścia do kratek nawiewnych umieszczonych w biurach. Czerpnia powietrza dachowa.

Linia nawiewna powinna składać się w wentylatora, filtra powietrza i nagrzewnicy elektrycznej. Nagrzewnica jest konieczna, gdyż w chłodniejszych porach roku nie możemy wprowadzać do pomieszczeń tak zimnego powietrza. Droższym rozwiązaniem byłaby gotowa centrala nawiewna.

Skoro do pomieszczenia nawiewamy powietrze, to musimy usunąć zanieczyszczone. Proponuję, aby w ścianie zewnętrznej każdego z pomieszczeń umieścić mały wentylator wyciągowy ścienny.

Liczba wymian powietrza w pomieszczeniu biurowym to 3-8 wymian/h, czyli te 3 wymiany/h i 300m³/h, o których wspomniałeś to minimum ze względów higienicznych. Nawiew i wywiew powietrza powinien być zrównoważony, czyli dostarczamy i usuwamy tą samą ilość powietrza.

Jeśli chodzi o problem hałasu, to można to rozwiązać poprzez zastosowanie na linii nawiewnej dodatkowo tłumika akustycznego. Poza tym przewody linii nawiewnej powinny być izolowane, co na pewno wpłynie na wygłuszenie instalacji. Tak jak piszesz, wentylator może chodzić na niższym biegu, aby zmniejszyć emisję hałasu.

Mam nadzieję, ze udało mi się wyjaśnić rozwiązanie systemu wentylacji we wskazanych przez Ciebie pomieszczeniach.

W związku z tym, że często wysyłacie do mnie mailowo pytania, postanowiłam utworzyć nową kategorię “Pytania”. Będę w niej umieszczać odpowiedzi na zapytania, które do mnie kierujecie.

Napiszcie do mnie maila lub zostawcie komentarz pod tym wpisem, a ja postaram się  jak najszybciej Wam odpowiedzieć. Mój adres znajdziecie tutaj.

Zapraszam więc do zadawania pytań.